Ga naar inhoud

21 juli 2026

Corrigo redactie

Delen op LinkedIn

Wat mag er met AI op school volgens de GDPR en de AI-verordening?

Mag AI op school? De vraag duikt op in elke leraarskamer, meestal gevolgd door een van twee reflexen: paniek ('dat mag vast niet van de GDPR') of naïviteit ('het is maar een hulpmiddel'). Allebei onterecht. De regels, namelijk de GDPR en sinds 2024 de Europese AI-verordening, verbieden AI op school niet. Ze stellen er voorwaarden aan. En die voorwaarden laten zich verrassend goed samenvatten in een handvol vragen die elke school aan elke leverancier kan stellen.

Wat de GDPR vandaag al vraagt

De GDPR geldt sinds 2018 en is voor scholen geen nieuws: wie leerlinggegevens verwerkt, doet dat voor een duidelijk doel, met zo weinig mogelijk gegevens, en kan dat verantwoorden. De school blijft verwerkingsverantwoordelijke, ook als een AI-tool het werk doet; met elke leverancier die leerlinggegevens verwerkt, moet er een verwerkersovereenkomst zijn. De toezichthouder in België is de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA), die een apart themadossier over onderwijs bijhoudt, want privacyrechten stoppen niet aan de schoolpoort.

Belangrijk voor AI: de GDPR verzet zich tegen beslissingen met aanzienlijke gevolgen voor een persoon die uitsluitend geautomatiseerd tot stand komen (artikel 22). Een systeem dat zonder menselijke tussenkomst punten vastzet die meespelen in de attestering, zit meteen in de gevarenzone. Een systeem dat voorstelt terwijl een leerkracht beslist, niet.

De AI-verordening: beoordeling van leerlingen is hoog risico

De AI-verordening van 2024 deelt AI-systemen in naar risico, en onderwijs staat expliciet in de hoogrisicolijst van bijlage III: AI die bepaalt wie toegang krijgt tot een opleiding, die leerlingen over niveaus verdeelt, die leerresultaten evalueert of die toezicht houdt bij examens. Hoog risico betekent niet dat het verboden is, wel dat er zware eisen gelden voor de aanbieder: risicobeheer, kwaliteitsvolle data, registratie van wat het systeem doet, menselijke controle en aantoonbare nauwkeurigheid.

Aan de invoeringskalender is dit jaar gesleuteld. De stand vandaag:

  • Sinds februari 2025: een verbod op onaanvaardbare praktijken (waaronder emotieherkenning in de klas) en de plicht om te werken aan de AI-geletterdheid van wie met AI werkt. Vanaf 2 december 2026 voegt de omnibus er enkele verboden aan toe.
  • Sinds augustus 2025: verplichtingen voor de makers van grote, generieke AI-modellen.
  • Sinds 2 augustus 2026: transparantieverplichtingen. Wie met een AI-systeem interageert of AI-gegenereerde inhoud voorgeschoteld krijgt, moet dat kunnen weten. Aanbieders van generatieve systemen die al vóór die datum op de markt waren, hebben tot 2 december 2026 de tijd om AI-gegenereerde inhoud te markeren.
  • De verplichtingen voor hoogrisicosystemen stonden gepland voor 2 augustus 2026, maar zijn met de Europese 'digitale omnibus' verschoven naar 2 december 2027. Het Parlement stemde daarover op 16 juni 2026 en de Raad op 29 juni; de verordening (EU) 2026/1744 verscheen op 24 juli in het Publicatieblad en trad op 27 juli in werking. Pas dat laatste geeft rechtsgevolg.

Uitstel is geen afstel. De classificatie ligt vast: wie AI aanbiedt die leerlingen beoordeelt, weet vandaag al aan welke eisen dat systeem eind 2027 moet voldoen. Een school die nu een tool kiest, kiest dus best een leverancier die daar niet op wacht.

De vragen die je aan élke AI-leverancier stelt

Je hoeft geen jurist te zijn om een leverancier ernstig te bevragen. Vijf vragen volstaan om het kaf van het koren te scheiden:

  1. Waar staan de gegevens? In welk land draaien de servers, en welke subverwerkers zien leerlingwerk? Vraag de lijst.
  2. Wordt er op onze gegevens getraind? Leerlingwerk dat in de trainingsdata van een model verdwijnt, is iets heel anders dan gegevens die alleen verwerkt worden om jouw opdracht uit te voeren.
  3. Wie beslist? Stelt het systeem voor en bevestigt een mens, of worden resultaten vanzelf vastgezet?
  4. Hoelang worden gegevens bewaard en hoe raken we ze kwijt? Verwijdering hoort een knop te zijn, geen onderhandeling.
  5. Is er een verwerkersovereenkomst die dit alles vastlegt, en klopt ze met wat de website beweert?

Een leverancier die hier schouderophalend op reageert, valt af, hoe indrukwekkend de demo ook is. Corrigo beantwoordt deze vragen openbaar voor zijn eigen dienst: op de pagina over veiligheid en gegevensbescherming staat waar gegevens verwerkt worden en met welke subverwerkers, en de AI-gebruiksrichtlijn beschrijft hoe voorstellen tot stand komen en wat er nadrukkelijk niet gebeurt. Dat doen we niet om marketingredenen: elke leverancier die met leerlingwerk omgaat, hoort dat te doen.

'De AI stelt voor, de leerkracht beslist' is geen slogan

Die zin klinkt als een geruststelling voor de folder, maar hij is precies wat de regels vragen. De GDPR eist dat een beslissing met gevolgen niet louter geautomatiseerd valt; de AI-verordening eist bij hoogrisicosystemen effectief menselijk toezicht: iemand die kan afwijken, verbeteren en ingrijpen, en dus niet iemand die als excuus alles blind aanklikt. Voor verbeterwerk betekent dat: de AI mag punten en feedback voorstellen op basis van jouw verbetersleutel, en jij past aan waar het voorstel de mist ingaat. Wie AI wil inzetten bij het opstellen van toetsen zelf, leest best ook toetsen maken met AI: kwaliteit eerst.

Vlaanderen laat scholen hierin niet alleen: het Kenniscentrum Digisprong publiceerde een leidraad over AI-tekstgeneratoren in de klas en houdt die als evoluerend document bij. Wie op school afspraken wil maken met de vakgroep of het beleidsteam, hoeft dus niet van nul te beginnen.

Veelgestelde vragen

Is AI gebruiken op school verboden?

Nee. Noch de GDPR, noch de AI-verordening verbiedt AI op school. Ze stellen voorwaarden: een duidelijk doel, zo weinig mogelijk gegevens, een verwerkersovereenkomst, transparantie en, bij systemen die leerlingen beoordelen, strenge eisen aan de aanbieder en menselijk toezicht.

Waarom is AI die leerlingen beoordeelt hoog risico?

Omdat de gevolgen groot zijn: punten en oriëntering bepalen mee een schoolloopbaan. Bijlage III van de AI-verordening noemt onderwijs daarom expliciet, van toelating tot het evalueren van leerresultaten en toezicht bij examens.

Wat is er in 2026 aan de kalender van de AI-verordening veranderd?

De verplichtingen voor hoogrisicosystemen stonden gepland voor 2 augustus 2026, maar zijn met de Europese digitale omnibus verschoven naar 2 december 2027. De transparantieverplichtingen gelden sinds 2 augustus 2026. Aanbieders van generatieve systemen die al vóór die datum op de markt waren, krijgen tot 2 december 2026 de tijd om AI-gegenereerde inhoud te markeren. De verboden praktijken gelden sinds februari 2025; de omnibus voegt er vanaf 2 december 2026 nog enkele aan toe.

Mag een AI-systeem zelfstandig punten vastzetten?

Niet als dat zonder echte menselijke tussenkomst gebeurt en de beslissing gevolgen heeft voor de leerling. De veilige route is de enige goede: het systeem stelt voor, de leerkracht controleert, past aan en beslist.

Welke Vlaamse instanties helpen scholen op weg?

De Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) houdt een themadossier over onderwijs bij, en het Kenniscentrum Digisprong publiceerde een leidraad over AI-tekstgeneratoren die als evoluerend document wordt bijgewerkt.

Bronnen: Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), EUR-Lex, artikelen 4, 5, 50 en 113; Verordening (EU) 2026/1744 (digitale omnibus inzake AI), EUR-Lex, onder meer het nieuwe artikel 111, lid 4. Geraadpleegd op 5 november 2026.