Toetsen verbeteren met AI: wat kan het, en wat mag het?

Hoe het verbeteren in de praktijk verloopt

1. Je schrijft je verbetersleutel zoals altijd, maar per vraag: wat hoort er in een goed antwoord, en wat brengt elk onderdeel op.
2. Je scant de gemaakte toetsen in als één PDF per klas. Handgeschreven werk mag; daar is het voor bedoeld.
3. De AI leest elk antwoord, legt het naast jouw sleutel en stelt per vraag punten voor, met een onderbouwing erbij.
4. Jij loopt de voorstellen na. Waar de AI twijfelt, staat dat erbij. Je past aan wat je anders ziet en beslist.
5. Je exporteert de resultaten en zet ze over in je puntenboek. De puntenschaal spreek je per project af.

Het verschil met een sleutel op trefwoorden zit in de formulering. Een leerling die schrijft "omdat er daar meer werk is" zegt hetzelfde als "door de werkgelegenheid", en een inhoudelijke beoordeling ziet dat. Dat is meteen de reden waarom je de sleutel per vraag moet uitschrijven: een sleutel die alleen het juiste eindantwoord noemt, geeft de AI niets om tegen af te wegen. Meer daarover staat in toetsen maken met AI: kwaliteit eerst.

Mag dit? Ja, onder voorwaarden, en die voorwaarden zijn scherper dan bij de meeste schoolsoftware. Het beoordelen van leerlingen valt onder de Europese AI-verordening in de categorie met de zwaarste eisen. De belangrijkste daarvan is menselijk toezicht: er moet een mens tussen de machine en het gevolg zitten. Bij Corrigo is dat geen extra stap maar de kern — de AI stelt voor, jij beslist, en zonder jouw akkoord ligt er geen punt vast. Wat de GDPR daarbij van je school vraagt, staat in wat mag er precies.

De tweede voorwaarde gaat over de gegevens van je leerlingen. Namen en antwoorden zijn persoonsgegevens, en waar ze staan doet ertoe. Wat wij daarover kunnen zeggen en hoe je het controleert, staat op veiligheid en privacy — inclusief wat er niet is getest, want dat hoort er ook bij.

Wanneer je er beter niet aan begint. Bestaat je toets uitsluitend uit meerkeuzevragen, dan levert dit je niets op boven een gewone scanoplossing. Neem je alles digitaal af, dan ligt de winst elders. En verwacht je dat de AI beslist welke leerling een B-attest krijgt: dat is precies wat hij niet doet en niet mag doen. De klassenraad delibereert, met jouw onderbouwing erbij — waarover meer in het dossier voor de klassenraad.

Wat het je wél oplevert is tweeledig. Het mechanische deel van het verbeterwerk — handschrift ontcijferen, punten optellen, voor de twintigste keer dezelfde opmerking schrijven — verdwijnt grotendeels naar de achtergrond. En omdat het per vraag gebeurt, houd je informatie over die anders verloren gaat: welke vraag in twee klassen tegelijk misliep, welke leerling op één soort vraag blijft hangen. Hoeveel tijd je precies wint, zeggen we niet: dat hangt te veel af van je vak, je vraagtypes en je klasgrootte. Meet het aan twee vergelijkbare stapels en je weet het.