Op 1 september gaat de schoolpoort weer open, en in heel wat leraarskamers begint het jaar met dezelfde vraag als vorig jaar: raken alle uren ingevuld? Het lerarentekort in Vlaanderen wordt stilaan kleiner, maar weg is het niet. En zolang er handen tekortkomen, gaan de handen die er wél zijn eerst naar de klas. Wat overblijft — het verbeterwerk — schuift naar de springuren, de avond en de zondagnamiddag.
Dat is geen kwestie van slechte planning, wel van logica: een les kan niet wachten, een stapel toetsen wel. Maar wie elke week verbetert tot na elven, betaalt daar een prijs voor — en de leerlingen ook, want feedback die twee weken op zich laat wachten, komt niet meer aan. Daarom: eerst de feiten, dan wat je er organisatorisch aan kunt doen, en waar technologie eerlijk kan helpen.
Hoe groot is het lerarentekort vandaag?
Eind 2025 stonden er bij VDAB 1.983 onderwijsvacatures open — bijna een kwart minder dan de 2.652 van eind 2024, zo meldde VRT NWS in januari op basis van de VDAB-gegevens. Over heel 2025 ging het om ruim 21.000 vacatures. De richting is dus goed, maar onderwijseconoom Kristof De Witte (KU Leuven) waarschuwde in datzelfde bericht dat er nog altijd veel handen tekortkomen, vooral in de grote steden en in het secundair onderwijs, met Frans en wiskunde als hardnekkige knelpuntvakken.
De overheid stuurt intussen bij. Zij-instromers kunnen de voorbije jaren steeds meer anciënniteit uit de privésector meenemen, en de lerarenbonus geeft startende leerkrachten zonder pedagogisch bekwaamheidsbewijs tot drie uur per week vrij, met behoud van loon, om hun lerarenopleiding af te werken. Zinvolle maatregelen — alleen veranderen ze weinig aan het schooljaar dat over drie weken begint. Voor wie in september voor de klas staat, blijft de vraag dezelfde: hoe houd je het werk haalbaar met de mensen die er zijn?
Waarom net het verbeterwerk als eerste sneuvelt
Een lesuur is een vaste afspraak met dertig leerlingen; verbeterwerk heeft geen vast uur en geen publiek. Valt een collega uit, dan neem je een klas over, spring je in tijdens een vrij uur of splits je een groep. Al die uren komen ergens vandaan — en bijna altijd uit de tijd die je voor verbeterwerk had gereserveerd. Zo ontstaat het bekende patroon: de stapel schuift van dinsdag naar donderdag, en van donderdag naar het weekend.
De gevolgen zijn dubbel. De feedback komt later, en feedback die weken na de toets komt, leest bijna geen leerling nog. En jij levert structureel je avonden in — precies het soort werkdruk waardoor collega's afhaken, wat het tekort weer voedt.
Wat je met je vakgroep kunt afspreken
Individueel harder werken is geen strategie. Op vakgroepniveau valt er wél iets te halen:
- Minder maar betere toetsen. Niet elk hoofdstuk heeft een grote toets nodig; een korte, gerichte overhoring zegt vaak evenveel en is vijf keer sneller verbeterd. Hoe dagelijks werk en examens zich verhouden, is bovendien een keuze van de school — daarover lees je meer in ons artikel over eerlijk wegen.
- Eén verbetersleutel per toets, gedeeld in de vakgroep. Wie parallelklassen heeft, wint dubbel: consistentere punten én maar één keer denkwerk.
- Toetsmomenten spreiden. Als alle klassen in dezelfde week toetsen, valt de stapel samen met de rapportdeadline. Een gedeelde toetskalender kost één vergadering per trimester.
- Bewust kiezen wat je grondig verbetert. Een grote toets verdient commentaar per vraag; een taak die vooral oefening was, mag je sneller screenen.
Waar technologie eerlijk helpt — en waar niet
Het tijdrovendste deel van verbeteren is niet het oordelen, maar het mechanische werk: handschrift lezen, punten per vraag optellen, dezelfde fout voor de twintigste keer aanduiden. Dat deel kan technologie grotendeels overnemen. Bij Corrigo laad je de papieren toetsen van een klas als één PDF op; de AI leest het handschrift en stelt per vraag punten voor, met een toelichting op basis van jouw verbetersleutel. Jij controleert, past aan en beslist — niets wordt vastgezet zonder jou.
Eerlijk is eerlijk: het totaal gaat vandaag naar een schaal op tien, er is geen automatische koppeling met Smartschool of Skore, en je vakdidactische blik vervangt het niet. Wat het wél doet: het mechanische deel van de verbeterronde inkorten, zodat de tijd die overblijft naar feedback gaat in plaats van naar optellen. Proberen kan gratis, zonder kredietkaart. En wie eerst wil nadenken over de plaats van papier in een digitale school, leest papieren toetsen in een digitale tijd.
Veelgestelde vragen
Wordt het lerarentekort in Vlaanderen kleiner?
De jongste vacaturestand wijst in de goede richting: eind 2025 stonden bij VDAB 1.983 onderwijsvacatures open, bijna een kwart minder dan eind 2024. Maar de tekorten blijven voelbaar, vooral in de grote steden en voor vakken als Frans en wiskunde.
Wat is de lerarenbonus?
Startende leerkrachten zonder pedagogisch bekwaamheidsbewijs die minstens halftijds aangesteld zijn, kunnen tot drie uur per week vrijstelling krijgen met behoud van loon om hun lerarenopleiding te volgen.
Hoe verminder ik mijn verbeterwerk zonder aan kwaliteit in te boeten?
Maak vakgroepafspraken: minder maar betere toetsen, één gedeelde verbetersleutel per toets en gespreide toetsmomenten. Kies daarnaast bewust wat je grondig verbetert en wat je snel screent.
Kan AI mijn toetsen verbeteren?
AI kan een voorstel doen: punten per vraag met een toelichting op basis van jouw verbetersleutel. De leerkracht controleert en beslist — dat principe staat bij Corrigo vast.