Het schooljaar is deze week begonnen met een besluit dat verder gaat dan de gebruikelijke septemberlijst. Vlaanderen legt de organisatie van het schooljaar in het secundair strakker vast, en de rode draad is duidelijk: meer lestijd. Lessen schorsen voor een pedagogische studiedag kan niet meer, de administratie- en onthaaldagen bij de schoolstart zijn geschrapt, de laatste schooldag voor de zomer is een volledige schooldag. En — de grootste ingreep — het aantal evaluatiedagen wordt begrensd: maximaal vijftig halve schooldagen per schooljaar voor scholen die met examens werken, twaalf voor wie uitsluitend gespreid evalueert. Examens mogen bovendien ten vroegste vijfentwintig halve schooldagen vóór een vakantie beginnen, en de klassenraad kan al delibereren vanaf de vierdelaatste evaluatiedag.
Voor leerlingen is dat goed nieuws, en laten we dat niet wegrelativeren: elke geschorste les was er één, en wie de optelsom over zes jaar secundair maakt, kwam op weken verloren lestijd uit. Dat venster gaat nu dicht. Maar er is één rekensom die in de omzendbrieven ontbreekt — en die elke leerkracht deze maand zelf zal maken.
Dezelfde berg, een kleiner venster
De begrenzing gaat over evaluatiedagen, niet over evaluatie. Wat je leerlingen aan toetsen en examens maken, verandert niet door dit besluit; hoeveel dagen de school daarvoor mag blokkeren wél. Dezelfde stapel verbeterwerk moet dus door een smallere trechter. Een examenperiode die vroeger ruim voor de vakantie begon, start nu op zijn vroegst vijfentwintig halve schooldagen ervoor. En doordat de deliberaties al vanaf de vierdelaatste evaluatiedag kunnen beginnen, zit er tussen jouw laatste examenstapel en de klassenraad die je punten nodig heeft, minder tijd dan ooit.
Tegelijk verdwijnen precies de gaatjes waarin veel leerkrachten hun verbeterwerk wegwerkten. De halve dag na de examens, de studiedag, het rustige onthaalmoment in september: het waren officieus ook verbeterdagen, en ze zijn er niet meer. Meer lestijd voor leerlingen betekent, aan de andere kant van dezelfde tabel, minder verbetertijd onder schooltijd voor wie voor de klas staat. Dat werk verdwijnt niet. Het verhuist — naar de avond en het weekend, waar het door het lerarentekort al drukker was dan ooit.
Wat je met je vakgroep afspreekt
De rekensom is niet op te lossen door individueel harder te werken; wel door hem vooraf te maken, samen.
- Zet de schrijfvakken vooraan in het examenrooster. Wie essayvragen verbetert, heeft elke dag tussen examen en deliberatie nodig; wie vooral gesloten vragen scoort, niet. Een rooster dat daar rekening mee houdt, kost niets en levert dagen op.
- Minder maar betere toetsen in de gespreide evaluatie. Twaalf halve dagen is weinig; een korte, gerichte overhoring zegt vaak evenveel als een lange toets en is vijf keer sneller verbeterd. Hoe dagelijks werk en examens zich verhouden, blijft een keuze die je best bewust maakt.
- Eén verbetersleutel per toets, gedeeld in de vakgroep. Parallelklassen winnen dubbel: consistentere punten én maar één keer denkwerk — en bij een strakke deadline telt dat dubbel.
- Spreek af wat er gebeurt als het niet lukt. Een deliberatie die start terwijl een stapel nog niet verbeterd is, is geen persoonlijk falen maar een planningsfout. Benoem dat vooraf, niet achteraf.
Waar technologie eerlijk helpt — en waar niet
Het tijdrovendste deel van een examenstapel is niet het oordelen, maar het mechanische werk: handschrift lezen, punten per vraag optellen, dezelfde fout voor de twintigste keer aanduiden. Dat deel kan technologie grotendeels overnemen. Bij Corrigo laad je de papieren examens van een klas als één PDF op; de AI leest het handschrift en stelt per vraag punten voor, met een toelichting op basis van jouw verbetersleutel. Jij controleert, past aan en beslist — niets ligt vast zonder jou. Net in een periode waarin elke dag tussen examen en klassenraad telt, is dat verschil voelbaar.
Eerlijk is eerlijk: het totaal gaat vandaag naar een schaal op tien, er is geen automatische koppeling met Smartschool of Skore, en je resultaten neem je via CSV zelf over in je puntenboek. Wat het wél doet: de dagen tussen je laatste examen en de deliberatie teruggeven aan het werk dat er echt toe doet — het oordeel, en de feedback waar je leerlingen iets mee kunnen.
Veelgestelde vragen
Wat verandert er aan de evaluatiedagen vanaf 1 september 2026?
Het aantal evaluatiedagen in het secundair wordt begrensd: maximaal vijftig halve schooldagen per schooljaar voor scholen die met examens werken, twaalf voor wie uitsluitend gespreid evalueert, en minder dan vijftig bij een combinatie. Evaluatiedagen mogen bovendien ten vroegste vijfentwintig halve schooldagen vóór een vakantie beginnen.
Mogen secundaire scholen nog lessen laten vallen?
Veel minder. Lessen schorsen voor een pedagogische studiedag of voor administratie en onthaal bij de schoolstart kan niet meer, lesvrije dagen op verkiezingsdagen evenmin, en de laatste schooldag voor de zomervakantie is voortaan een volledige schooldag.
Wanneer mag de klassenraad delibereren?
De deliberaties kunnen starten vanaf de vierdelaatste evaluatiedag vóór de vakantie. Dat maakt de keten van laatste examen tot rapport korter — en dus ook de tijd waarin al het verbeterwerk af moet zijn.
Hoe hou je het verbeterwerk haalbaar in een kleiner examenvenster?
Met vakgroepafspraken: minder maar betere toetsen, één gedeelde verbetersleutel per toets, en een examenrooster dat de vakken met veel schrijfwerk vooraan zet. Technologie kan daarnaast het mechanische deel van het verbeteren inkorten — de leerkracht controleert en beslist.