Het is een kleine regel in een lange lijst maatregelen, en ze is dit schooljaar ingegaan: secundaire scholen mogen geen lessen meer stilleggen voor een pedagogische studiedag. Basisscholen houden er maximaal drie halve over; in het secundair verdwijnt de mogelijkheid. Ook lessen opschorten na verkiezingen in een schoolgebouw kan niet meer, en de facultatieve verlofdagen zijn geschrapt.
De redenering erachter is helder en moeilijk tegen te spreken: leerlingen horen les te krijgen. Elke halve dag die wegvalt, valt weg bij hen. Wie de voorbije jaren de discussie over lestijd volgde, ziet hier de logische conclusie van.
Maar er zit een keerzijde aan die zelden hardop wordt benoemd, en die op de vakgroepen valt.
Er valt net méér af te stemmen dan vroeger
Kijk naar wat er dit schooljaar tegelijk loopt.
De minimumdoelen bepalen sinds september 2023 wat leerlingen moeten beheersen — en dus waar je toetsen aan opgehangen horen te zijn. De Vlaamse toetsen leveren een externe spiegel op waarvan de feedback deze maand bij de scholen aankomt, met de vraag wat je ermee doet. En sinds 1 september zijn de evaluatiedagen begrensd, wat de planning van je evaluatiemomenten opnieuw op tafel legt.
Drie hervormingen die alle drie hetzelfde raken: hoe een vakgroep evalueert en punten toekent. Dat is precies het soort werk dat je niet alleen doet. En het is precies het werk dat traditioneel op een pedagogische studiedag gebeurde.
Om misverstanden te vermijden: de maatregel verbiedt geen nascholing en geen overleg. Ze zegt alleen dat er geen lesdag meer voor mag sneuvelen. Waar dat overleg dan wel gebeurt, is een keuze geworden die elke school zelf moet maken — en het risico is dat de keuze niet gemaakt wordt en het gesprek gewoon verdwijnt.
Het meeste afstemmen gebeurt niet in een vergadering
Hier is de troost, en ze is praktisch bedoeld. Het gesprek over evalueren wordt zelden beslecht in een vergadering. Het wordt beslecht in een document dat je toch al maakt: de verbetersleutel.
Een verbetersleutel is niet alleen een hulpmiddel om sneller te verbeteren. Het is de plek waar je opschrijft wat beheersen concreet betekent: welke onderdelen een goed antwoord bevat, en wat elk onderdeel opbrengt. Twee collega's die dezelfde sleutel gebruiken, hebben afgestemd — ook als ze elkaar die week niet gesproken hebben. Twee collega's met verschillende sleutels evalueren verschillend, ook al zaten ze in juni een hele dag samen in dezelfde zaal.
Wie dit schooljaar één ding wil doen om het verlies van die studiedag op te vangen, kan daar beginnen. Niet met een nieuw overlegorgaan, maar met het naast elkaar leggen van de sleutels die al bestaan. Neem één toets die meerdere leerkrachten van hetzelfde vak afnemen, en vergelijk per vraag wat ze toekennen. Je zult merken dat het verschil zelden algemene strengheid is. Het zit in twee of drie vragen waar de sleutel ruimte laat, en dat gesprek is in twintig minuten gevoerd.
Wat er per vraag te zien valt
Dat vergelijken werkt alleen als je informatie per vraag hebt. Een lijst met totalen zegt niets over waar het uiteenloopt; die toont hoogstens dat de ene klas hoger scoort dan de andere, en dat kan aan de klas liggen.
Verbeter je per vraag volgens een sleutel, dan heb je die informatie al. Ze ontstaat terwijl je werkt en hoeft alleen bewaard te blijven. Dan zie je of een vraag in twee klassen tegelijk misliep — een aanwijzing dat het aan de vraag of aan de les ligt, niet aan de leerlingen — en waar jouw puntenverdeling van die van een collega afwijkt.
Dat is trouwens ook wat een feedbackrapport van de Vlaamse toetsen doet, alleen voor twee vakken, één leerjaar en met maanden vertraging. Voor jouw vak en jouw leerlingen bestaat er geen centrale versie van. Die maak je zelf, of ze bestaat niet.
Waar Corrigo hierin past
Corrigo verbetert papieren toetsen met AI: het leest de handgeschreven antwoorden, legt ze naast jouw verbetersleutel en stelt per vraag punten voor, met uitleg erbij. Jij loopt de voorstellen na, past aan wat je anders ziet en beslist. Omdat het per vraag gebeurt, blijft de informatie per vraag staan — als bijproduct van werk dat je toch deed, niet als extra administratie.
Wat het niet oplost: de tijd om als team samen te zitten. Dat is een keuze die op school gemaakt wordt en niet in software zit. Wat het wel kan, is het gesprek concreter maken, zodat de twintig minuten die je nog hebt over de juiste twee vragen gaan.
Meer over hoe dat verbeteren werkt, lees je bij het verbeteren met Corrigo. Wil je liever bij de sleutel zelf beginnen, dan staat in toetsen maken met AI waarom die verbetersleutel het eerste is wat je schrijft en het laatste wat je overslaat.
Veelgestelde vragen
Wat verandert er sinds 1 september 2026 aan de pedagogische studiedagen?
Voor secundaire scholen verdwijnt de mogelijkheid om lessen stil te leggen voor een pedagogische studiedag. Basisscholen mogen er maximaal drie halve behouden. Ook lessen opschorten na verkiezingen die in een schoolgebouw plaatsvinden, kan niet langer, en de facultatieve verlofdagen verdwijnen.
Betekent dit dat professionalisering verboden is?
Nee. De maatregel gaat over lestijd, niet over nascholing. Ze bepaalt dat leerlingen geen lesdag meer verliezen voor een studiedag. Wanneer en hoe een team dan samenkomt, is een keuze van de school geworden — en dus ook een gesprek dat op school gevoerd moet worden.
Waarom valt er dit schooljaar juist meer af te stemmen?
Er lopen verschillende hervormingen tegelijk. De minimumdoelen bepalen sinds september 2023 wat leerlingen moeten beheersen, de Vlaamse toetsen leveren feedbackrapporten op, en sinds 1 september 2026 zijn de evaluatiedagen begrensd. Elk van die drie raakt hoe een vakgroep evalueert en punten toekent.
Hoe stem je af zonder vergadering?
Via het document waar de afspraak toch al in staat: de verbetersleutel. Wie per vraag opschrijft wat een antwoord waard is en die sleutel deelt met de collega's van hetzelfde vak, heeft de afstemming vastgelegd op de plek waar ze telt. Een vergadering kan dat verhelderen, maar de afspraak zelf leeft in de sleutel.
Wat als collega's van hetzelfde vak verschillend evalueren?
Dat is normaal en het is ook zichtbaar te maken. Leg de verbetersleutels van dezelfde toets naast elkaar en kijk waar de puntenverdeling per vraag uiteenloopt. Het verschil zit meestal niet in de strengheid in het algemeen, maar in twee of drie vragen waar de sleutel ruimte laat.
Bronnen: de berichtgeving over de onderwijsmaatregelen die op 1 september 2026 ingaan, waaronder het overzicht van Business AM (20 augustus 2026) over het wegvallen van de pedagogische studiedagen in het secundair en de drie halve dagen die het basisonderwijs behoudt, en het overzicht van Klasse (13 augustus 2026) over wat er dit schooljaar verandert.