Stand van zaken op 25 oktober 2026. Op 15 oktober kwam het aangekondigde Vlaamse kader voor AI in het onderwijs aan bod in de Commissie voor Onderwijs van het Vlaams Parlement. Kim Buyst (Groen), Stephanie D'Hose (Anders.) en An Christiaens (cd&v) vroegen minister Zuhal Demir hoe ver het staat. Buyst verwees naar leerkrachten die hun lesmethodes en evaluaties noodgedwongen zelf aanpassen. Het antwoord van de minister: het kader komt er, maar het dossier moet nog voor advies naar de Inspectie van Financiën en daarna naar de Vlaamse Regering, "in de loop van de komende weken en maanden".
Intussen loopt het schooljaar. Wie dit najaar een stapel taken of toetsen te verbeteren heeft, kan vandaag al een AI-hulpmiddel gebruiken dat punten voorstelt. Het Vlaamse kader is er nog niet. Wat wel vastligt: de GDPR, de Europese AI-verordening, de afspraken van je eigen school en wat de Vlaamse overheid in het parlement en via het Kenniscentrum Digisprong heeft gezegd. Dit stuk zet dat op een rij, met de bronnen erbij, en vertaalt het naar het verbeteren met een verbetersleutel. Het is een overzicht, geen juridisch advies.
Wat de minister in oktober zei
Demir schetste in de commissie vijf werven: AI-geletterdheid van leerlingen, de voorbereiding op de arbeidsmarkt, de ondersteuning van leraren zodat ze minder met planlast bezig zijn, de versterking van het leren, en onderwijsbeleid op basis van data. Bij die vierde werf noemde ze onder meer feedback en differentiatie. Ze voegde eraan toe dat AI ook vragen oproept "over betrouwbaarheid, gegevensbescherming, evaluatie en zelfstandigheid van leerlingen", en dat het de bedoeling is de kwaliteit van het onderwijs te versterken "met de leraar altijd aan het stuur".
Over de aard van het kader was ze duidelijk. De vijf Vlaamse universiteiten werkten op haar vraag een gezamenlijk voorstel uit en zullen de aanpak twee jaar lang verder uitwerken en in de praktijk toetsen. Het Kenniscentrum Digisprong wordt nauw betrokken. Het kader wordt "vooral richtinggevend"; als regelgevend ingrijpen nodig blijkt om de veiligheid van leerlingen te beschermen, zal de minister dat doen. Scholen behouden de ruimte om vanuit hun eigen pedagogisch project keuzes te maken, binnen de geldende regelgeving, en scholen die al een AI-beleid hebben, kunnen dat verder versterken.
In een schriftelijk antwoord aan Tom Seurs (N-VA), op een vraag van 10 juli, staat wat de minister als basis ziet: "De kern is dat eerst de veilige onderbouw goed moet zitten. Dat gaat over afspraken rond data, privacy, toegang, transparantie, verantwoordelijkheid, menselijke controle en pedagogische meerwaarde." Over de ondersteuning van leerkrachten schrijft ze: "AI kan helpen bij voorbereiding, administratie, opvolging en repetitieve taken. Maar altijd als hulpmiddel. De leerkracht blijft centraal." En haar uitgangspunt: "AI moet een sterke dienaar zijn, geen stuur dat we uit handen geven." Het traject krijgt 10 miljoen euro uit het Digiplan als hefboom.
Wat er nu al geldt in je school
Tot het kader er is, ligt de verantwoordelijkheid vooral bij de school. In een antwoord op een schriftelijke vraag van Kim Buyst van 12 juni schreef de minister dat er geen centrale registratie bestaat van het aantal scholen met een formeel AI-beleid, en dat oneigenlijk gebruik van AI bij evaluaties, examens of opdrachten "in de praktijk meestal op schoolniveau" wordt behandeld, binnen het schoolreglement en het evaluatiebeleid. Dat gaat over AI-gebruik door leerlingen, maar het ligt voor de hand om je eigen gebruik bij het verbeteren in hetzelfde evaluatiebeleid af te stemmen. Eerder, in een antwoord aan Seurs, noemde ze duidelijke afspraken en communicatie belangrijk, "niet alleen voor elke leraar, maar ook op school-, scholengemeenschaps- of scholengroepniveau". Ze meldde toen ook een lopende juridische analyse over AI in het onderwijs, onder meer in relatie tot de AI-verordening, gegevensbescherming en kinderrechten.
Het Kenniscentrum Digisprong biedt intussen houvast. De visietekst Verantwoorde AI in het Vlaamse onderwijs van juni 2024 werkt met zeven basisvoorwaarden. Een artikel van het kenniscentrum met richtvragen bespreekt als voorbeeld een systeem dat schrijfopdrachten van leerlingen beoordeelt, en stelt er onder meer deze vragen bij: wie is verantwoordelijk voor de monitoring van de resultaten die het programma genereert, zijn er procedures die voorkomen dat het programma leerlingen onrechtvaardig behandelt, en begrijp je hoe de algoritmes werken waarop het zijn beslissingen baseert? De beslissing om zo'n programma te gebruiken, neem je volgens het kenniscentrum niet alleen: "Bespreek alles met je schoolteam en beslis samen of dat programma wel de juiste keuze is." Voor het ICT-beleidsplan heeft de toepassing Pictos een wegwijzer over artificiële intelligentie. Hoe het verbeteren in zo'n plan past, lees je in ons artikel over het ICT-beleidsplan.
Wat de GDPR vraagt
Twee artikels zijn voor het verbeteren met AI het belangrijkst. Artikel 22 geeft iedereen het recht "niet te worden onderworpen aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking, waaronder profilering, gebaseerd besluit waaraan voor hem rechtsgevolgen zijn verbonden of dat hem anderszins in aanmerkelijke mate treft". Punten die meetellen voor het rapport en de beslissing van de klassenraad, zijn geen detail voor een leerling. Een hulpmiddel dat voorstelt terwijl jij controleert en beslist, is iets anders dan een systeem dat punten zelf vastlegt.
Artikel 28 gaat over leveranciers. Verwerkt een leverancier persoonsgegevens in opdracht van je school, dan moet dat geregeld zijn in een overeenkomst die onder meer het onderwerp, de duur, de aard en het doel van de verwerking en het soort persoonsgegevens beschrijft. Bij een chatbot waarin je op eigen houtje leerlingwerk plakt, is zo'n afspraak met je school er niet vanzelf. De vijf vragen die je aan elke AI-leverancier stelt, staan in AI op school: wat mag er volgens de GDPR?
De AI-verordening: hoog risico, met een nieuwe kalender
De Europese AI-verordening van 2024 noemt in bijlage III, punt 3, b), "AI-systemen die bedoeld zijn om te worden gebruikt voor het evalueren van leerresultaten" als hoogrisicosystemen. Of een concreet hulpmiddel daaronder valt, hangt af van het beoogde doel: het gebruik waarvoor de aanbieder het systeem bedoeld heeft, zoals dat in de gebruiksinstructies en de documentatie staat. Dat beoordeelt de school best samen met de leverancier, niet de leerkracht alleen.
Aan de kalender is deze zomer gesleuteld. Verordening (EU) 2026/1744, de digitale omnibus inzake AI, verscheen op 24 juli 2026 in het Publicatieblad en trad op de derde dag na die bekendmaking in werking. Ze verschuift de verplichtingen voor hoogrisicosystemen uit bijlage III van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. Wat er dan geldt voor de gebruiksverantwoordelijke, de organisatie of persoon die het systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt, staat al vast. Artikel 26 vraagt dat het menselijk toezicht wordt opgedragen aan mensen "die over de nodige bekwaamheid, opleiding en autoriteit beschikken", en dat de personen over wie het systeem beslissingen helpt nemen, worden geïnformeerd dat het op hen wordt toegepast. Artikel 14 vraagt dat zo'n systeem zo wordt geleverd dat wie toezicht houdt, zich bewust kan blijven van de neiging om automatisch of te veel op de uitkomst te vertrouwen, en in elke specifieke situatie kan besluiten die uitkomst te negeren of door een andere beslissing te vervangen.
Eén verplichting die elke school raakt die AI gebruikt, geldt nu al. Artikel 4 vraagt aanbieders en gebruiksverantwoordelijken om maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van hun personeel ondersteunen. Sinds de omnibus staat daar uitdrukkelijk bij dat dit niet betekent dat ze een bepaald niveau van AI-geletterdheid moeten waarborgen. Uitstel is geen afstel: wie nu een hulpmiddel kiest, weet aan welke eisen een hoogrisicosysteem tegen eind 2027 moet voldoen.
Wat het betekent als je verbetert met een verbetersleutel
Je verbetersleutel is het anker. Een AI-voorstel is zo goed als de sleutel waaraan het getoetst wordt. Schrijf per vraag uit hoeveel punten er te verdienen zijn, wat een volledig antwoord bevat, welke andere antwoorden ook goed zijn en wanneer je deelpunten geeft. Dat helpt elke collega die meeverbetert, en het maakt een voorstel controleerbaar. Hoe je zo'n sleutel opbouwt, lees je op een verbetersleutel maken.
Controleer, klik niet door. Wat artikel 14 "automation bias" noemt, kent elke leerkracht die een lange stapel afwerkt: na veertig taken lijkt elk voorstel redelijk. Kijk daarom bewust naar de antwoorden waar je zelf twijfelt, naar grensgevallen rond de helft van de punten en naar antwoorden die anders geformuleerd zijn dan je sleutel verwacht. Wijkt je oordeel af, dan geldt het jouwe.
Gebruik wat je school heeft afgesproken. Vraag aan je directie of ICT-coördinator welke hulpmiddelen er met een overeenkomst zijn ingezet. Is dat niet duidelijk, laat dan namen en andere herkenbare gegevens van leerlingen weg.
Wees open over hoe punten tot stand komen. Voor hoogrisicosystemen wordt het informeren van leerlingen pas vanaf december 2027 een plicht. Wie nu al zegt dat een hulpmiddel punten heeft voorgesteld en dat jij ze hebt gecontroleerd en vastgelegd, hoeft dat later niet uit te leggen.
Leg het voor aan je vakgroep. Spreek af welke toetsen of taken je met een hulpmiddel verbetert, wie de voorstellen controleert en hoe je vastlegt wat je hebt aangepast. Dat is precies wat Digisprong bedoelt met samen beslissen.
Wat er nog komt
Het Vlaamse kader gaat na het advies van de Inspectie van Financiën naar de Vlaamse Regering. In de commissie verwezen parlementsleden ook naar een aankondiging van eind augustus over pilootscholen die vanaf 2027 met het kader aan de slag zouden gaan; in haar antwoord gaf de minister nog geen precieze timing voor de uitrol. Op Europees niveau gelden de plichten voor hoogrisicosystemen in het onderwijs vanaf 2 december 2027. Tot dan zijn het de GDPR, je schoolreglement en de afspraken in je school die de lijn trekken.
Waar Corrigo past, en waar niet
Corrigo is een hulpmiddel voor het verbeteren van papieren toetsen. Het leest gescande toetsen, legt elk antwoord naast jouw verbetersleutel en stelt per vraag punten voor met een motivering. Jij controleert, past aan en beslist. Of en hoe je school zo'n hulpmiddel inzet, is een afspraak voor je school, niet voor de leverancier. Hoe het werkt, lees je op papieren toetsen verbeteren; waar gegevens verwerkt worden en met welke subverwerkers, staat op veiligheid; hoe voorstellen tot stand komen, beschrijft de AI-gebruiksrichtlijn.
Veelgestelde vragen
Mag ik als leerkracht AI gebruiken om taken en toetsen te verbeteren?
Een Vlaams kader voor AI in het onderwijs is er op 25 oktober 2026 nog niet; volgens minister Demir wordt het vooral richtinggevend. Wel gelden de GDPR, de Europese AI-verordening en de afspraken van je school. De GDPR geeft een leerling het recht niet te worden onderworpen aan een besluit dat uitsluitend geautomatiseerd tot stand komt en hem in aanmerkelijke mate treft. Wie AI laat voorstellen en zelf de punten inhoudelijk controleert en vastlegt, neemt geen uitsluitend geautomatiseerd besluit.
Wanneer komt het Vlaamse AI-kader voor scholen?
Op 15 oktober 2026 zei minister Demir in de Commissie voor Onderwijs dat het advies van de Inspectie van Financiën normaal gezien de week erna zou worden aangevraagd en dat het dossier daarna naar de Vlaamse Regering gaat, in de loop van de komende weken en maanden. De vijf Vlaamse universiteiten werkten een voorstel uit rond vijf werven en zullen de aanpak twee jaar lang verder uitwerken en in de praktijk toetsen.
Is AI die punten voorstelt een hoogrisicosysteem volgens de AI-verordening?
Bijlage III van de AI-verordening noemt AI-systemen die bedoeld zijn om leerresultaten te evalueren als hoog risico. Of een concreet hulpmiddel daaronder valt, hangt af van het beoogde doel dat de aanbieder vastlegt. De verplichtingen voor zulke systemen gelden sinds de digitale omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, vanaf 2 december 2027 in plaats van 2 augustus 2026.
Wat vraagt de AI-verordening nu al van een school?
Artikel 4 geldt al: aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen nemen maatregelen om de AI-geletterdheid van hun personeel te ondersteunen. Sinds de digitale omnibus staat er uitdrukkelijk bij dat daarmee geen bepaald niveau van AI-geletterdheid gewaarborgd moet worden. De zwaardere plichten voor hoogrisicosystemen, zoals menselijk toezicht door bekwame personen en het informeren van de betrokken leerlingen, volgen vanaf 2 december 2027.
Mag ik leerlingwerk in een gratis AI-chatbot plakken?
Dat hangt af van wat er met de gegevens gebeurt en wat je school heeft afgesproken. Verwerkt een leverancier persoonsgegevens van leerlingen in opdracht van je school, dan moet dat volgens artikel 28 van de GDPR in een overeenkomst geregeld zijn. Vraag daarom eerst welke hulpmiddelen je school heeft afgesproken, en laat namen en andere herkenbare gegevens weg zolang dat niet duidelijk is.
Bronnen: Vlaams Parlement, woordelijk verslag van de Commissie voor Onderwijs van 15 oktober 2026 (C24, 2026-2027), vragen om uitleg 5272, 5451 en 5484 (2025-2026) van Kim Buyst, Stephanie D'Hose en An Christiaens aan Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir over artificiële intelligentie in het onderwijs en het aangekondigde AI-kader (vijf werven, advies Inspectie van Financiën, richtinggevend kader, pedagogisch project); Vlaams Parlement, schriftelijke vraag nr. 1173 van 10 juli 2026 van Tom Seurs, met antwoord (Artificiële intelligentie in het onderwijs - Vlaams kader); Vlaams Parlement, schriftelijke vraag nr. 838 van 20 mei 2026 van Tom Seurs, met antwoord (Secundair onderwijs - Gebruik van AI); Vlaams Parlement, schriftelijke vraag nr. 939 van 12 juni 2026 van Kim Buyst, met antwoord (Onderwijs - Artificiële intelligentie); Kenniscentrum Digisprong, Concrete vragen om AI-programma's te evalueren, kiezen en gebruiken (stap 5: systemen die schrijfopdrachten beoordelen); Kenniscentrum Digisprong, AI in je schoolbeleid (Pictos-wegwijzer); Departement Onderwijs en Vorming, Kenniscentrum Digisprong, Verantwoorde AI in het Vlaamse onderwijs. Visietekst (juni 2024); Verordening (EU) 2016/679 (GDPR), artikelen 22 en 28; Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), artikelen 3, 4, 14 en 26 en bijlage III, punt 3; Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026 (digitale omnibus inzake AI), Publicatieblad van 24 juli 2026 (nieuw artikel 4, gewijzigd artikel 113). Citaten zijn letterlijk.